تیتر اخبار



  چاپ        ارسال به دوست

کسب رتبه برتر در نهمین جشنواره بین المللی فارابی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

به گزارش روابط عمومی مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره)، دکتر غلامحسین مقیمی از اعضاء هیئت علمی مجتمع با ارائه اثر کارآمدی روش اجتهادی امام خمینی (ره) در تولید اندیشه فقهی - سیاسی حائز رتبه برتر در نهمین جشنواره بین المللی فارابی شد. این موفقیت را به ایشان تبریک و تهنیت می گوییم.

معرفی جشنواره فارابی، بیوگرافی دکتر مقیمی و همچنین توضیح در مورد اثر بصورت چکیده در ادامه آمده است:

الف) معرفی جشنواره بین المللی فارابی

جشنواره بین المللی فارابی توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (با ریاست وزیر علوم) و با همکاری دو سازمان بین المللی «یونسکو» و «آیسسکو»، و نیز «بنیاد ملی نخبگان» و برخی مراکز مهم علمی و پژوهشی داخلی، به صورت سالیانه در سالن اجلاس سران کشور (تهران) در دو سطح «جوان» و «بزرگسال» برگزار می شود .

هدف جشنواره؛ «تقویت»، «توسعه» و «کاربردی» نمودن علوم انسانی- اسلامی، از طریق شناسایی و معرفی استعدادها، آثار و نظریات برتر در میان اندیشمندان ایرانی و غیر ایرانی می باشد .

 ب) معرفی دکتر غلامحسن مقیمی

 غلامحسن مقيمي، عضو هیات علمی جامعه المصطفی (ص) العالمیه، مدیر گروه معارف اسلامی1 مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره)، سال 1337 در بهشهر به دنیا آمد. دوران ابتدايي تا متوسطه را در شهرستانهای بهشهر و بابل به پایان رساند . سال 1365 وارد حوزه علمیه قم شد و دروس سطح را در سال 1375 به اتمام رساند. او همزمان با دروس حوزوی دروس دانشگاهی را شروع نمود. سال 1378 مقطع ارشد و در سال 1393 مقطع دکتری را با معدل 6 ./19 از دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام اخذ نمود .

ایشان تاکنون بيش از سی مقاله علمی- تخصصی، پنج مقاله علمی- پژوهشی و چهار کتاب را در حوزه اندیشه سیاسی اسلام ، منتشر نموده است . پایان نامه ارشد وی تحت عنوان «نقش مردم در حکومت ديني» در سال 1380ه عنوان اثر برگزيده فرهنگي سال شناخته شد و از رئيس جمهور لوح تقدير دريافت نموده است. رساله دکتری نیز جزء پنج اثر منتخب در "دبیرخانه حمایت از رساله های دکتری کشور" شناخته شد.



 ج) معرفی اثر برگزیده در نهمین جشنواره بین المللی فارابی

نکته1؛ کتاب «کارآمدی روش اجتهادی امام خمینی (ره) در تولید اندیشه فقهی- سیاسی» که رساله دکتری وی می باشد در نهمین جشنواره بین المللی فارابی که در 24 دی 96 برگزار شد، «برگزیده رتبه سوم بزرگسال» در گروه مطالعات انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره) ، گردید.

برای معرفی این اثر علمی، برخی از فرازهای آن گزینش شده است که به شرع ذیل، تقدیم خوانندگان گرامی می گردد :

نکته2امام خمینی(ره) را باید شخصیت فرازمانی و فراتاریخی و در قالب «موسس مکتب جدید» مطالعه کرد چرا که شخصیت جامع و چند وجهی ایشان، در تاریخ بشر، بی نظیر است. ایشان با ایجاد انقلاب اسلامی و تاسیس حکومت اسلامی، در قبال دو اندیشه و سبک زندگی اجتماعی- سیاسی  (لیبرالیسم و سوسیالیسم)، سبک جدید و کارآمدی را در عرصه سیاست و حاکمیت، از مجرای فقه سیاسی شیعه نمود که سابقه نداشت .

نکته3 همواره «پیچ های تاریخ»، از تغییر روش ( به عنوان علم درجه دومی)آغاز شده است. مثلا در غرب: با تغییر روش قیاسی به نقلی، قرون وسطی و با تغییر روش نقلی به روش تجربی و پوزیتویستی، عصر مدرن و با تغییر روش تجربی به روش گفتمان و هرمنوتیکِ مفسر محور، وارد عصر پست مدرن که از آن به عصر نسبیت و شکاکیت، نام برده می شود، گردیده است که متاسفانه آثار تخریبی عمیقی بر روی علوم انسانی جدید داشته است. اما من در این تحقیق نشان دادم که یکی از مطمئن ترین و متقن ترین روشها برای تولید علوم انسانی نجات بخش، که بیش از هزار سال در حوزه های علمیه شیعه قدمت دارد، روش اجتهاد است .

در حقیقت زندگی شیعه، با تغییر «روش اخباری» مرحوم استرآبادی ره به «اصولی» توسط محقق بهبهانی ره، فقه شیعه از حصار ظاهرگرایی رها شده و با کمک مباحث عقلی، کارآمدی فوق العاده ای یافت که اوج آن را در روشِ اصولی مرحوم صاحب جواهر ره (اجتهاد مصطلح) مشاهده می کنیم. اما پیچ تاریخی فقه سیاسی شیعه در عصر جدید که محصول دستیابی شیعه به حکومت اسلامی بوده است را، باید در «روش اجتهاد پویای» امام خمینی ره، که از آن به فقه حکومتی نام برده می شود دانست .

این تحقیق با این مساله کارش را آغاز نمود که: چرا از منظر امام، «اجتهاد مصطلح» قدرت اداره کامل حکومت را ندارد؟ شناخت موضوعات پیچیده جامعه و سیاست، نیازمند چه مقدمات و ابزارهایی است؟ چه علومی (غیر از علوم مقدمی متداول همچون صرف، نحو و...) در درون حوزه‌های علمیه باید رشد نماید تا اجتهاد، قدرت و توانایی حضور در روابط پیچیده حکومت داخلی ونظام بین‌المللی را دارا شود؟ مراد امام خمینی ره از این عبارت: «البته در عین اینکه از اجتهاد جواهری به صورتی محکم و استوار ترویج می‌شود، از محاسن و روش‌های جدید و علوم مورد احتیاج حوزه‌های اسلامی استفاده گردد درخصوص استفاده از علوم جدید، در شیوه استنباط، چیست؟ این نوشتار تلاش می‌کند تا با مهندسی معکوس و نگاه فرانگرانه، مکتب اجتهادی امام را، در عرصه تولید اجتهادی اندیشه اجتماعی و پاسخ به مسایل حکومتی، مورد تامل قرارداده و مؤلفه‌های آن را استخراج کند.

نکته4 واقع مطلب آن است که؛ روش و سبک اجتهادی حضرت امام با تکمیل «اجتهاد مصطلح»، در پیدایش «نظریه فقه حکومتی و نهادی» و نوزایی اندیشه اجتماعی- سیاسی ایران نقش اساسی داشته است.اما با وجود اقبال فزاینده نسبت به اندیشه امام: همچنان مبانی، مولفه ها و زوایای روشیِ اندیشه اجتماعی امام مهجور و ناشناخته باقی مانده است. بدین لحاظ، پژوهش در زوایا و ابعادِ روش اجتهاد امام به عنوان یک چارچوب برای تولید اندیشه اجتماعی و حکومتی، کاری بنیادی و تاثیرگذار است. از این رو مسأله این کتاب این است که؛ چگونه می‌توان فرآیند مکتب و سبک اجتهادی امام را در مورد تولید اندیشه فقهی- سیاسی، مدل‌سازی و با مصادیق عینی نشان داد؟

این نوشتار تلاش می‌کند تا با«روش شناسی روش اجتهاد » که مبتنی بر «فلسفه مضاف» است، مکتب اجتهادی امام را، در عرصه تولید اجتهادی اندیشه اجتماعی- سیاسی و پاسخ به مسایل حکومتی، مورد تامل قرارداده و مؤلفه‌های آن را استخراج کند.

نکته5با نگاه فرانگرانه ؛ می توان گفت که: در درون سبک و مکتب  اجتهادی امام خمینی(ره) چهار عنصر پویا و درهم تنیده یعنی «نص»، «موضوع»، «روش» و «فعل مکلف» وجود دارد. هر کدام از عناصر فوق دارای ویژگی های خاص خود می باشد که در مجموع یک مکتب اجتهادی کارآمد را سبب می شود که این پژوهش در صدد کالبد شکافی آن می باشد. یافته این تحقیق این است كه؛ روش امام خمینی(ره) برای تولید اندیشه اجتماعی و پاسخ به مسایل سیاسی و حکومتی، دارای عناصر و مؤلفه‌های کارآمد است. این عناصر در ایجاد رابطه منطقی بین دو حوزه «نصوص دینی» و «موضوعات و مسایل سیاسی» و تولید امر سیاسی دو ساحتی و جامع، نقش کلیدی دارند.

مهم‌ترین ویژگی ها و مؤلفه‌های کارآمدِ روش اجتهادی حضرت امام: «نگاه پررنگ به عقل»، «تخصص گرایی»، «نگاه پررنگ به زمان و مکان»، «قاعده مصلحت»، «رویکرد حکومتی به فقه»، «نگاه نهادی، نظام‌وار و سیستمی به نصوص و موضوعات فقه سیاسی» می‌باشد. مولفه ها و عناصر فوق، به علت داشتن مبانی و مبادی تصوری و تصدیقی خاصِ خود، در یک کُنش و واکنش منطقی قرار گرفته و موجب تولید اندیشه سیاسی کارآمد می‌شود. روش اجتهادی امام موضوعات و افعال شهروندان را انتزاعی، فردی وایستا نمی‌بیند بلکه افعال و احکام مکلفین را در درون نهادها، نظام‌های پیچیده اجتماعی- سیاسی و نیز نصوص سیستمی و حکومتی مورد مطالعه قرار می‌دهد.

در واقع درک اندیشه و رفتار سیاسی امام تنها از ترکیب منطقی و تعاملی سه کلید واژه مهم (1- فهم سیستمی و حکومتی نصوص، 2- فهم نهادی و سیستمی موضوعات و مسایل جاری در بستر زمان و مکان، 3- نسبت سنجی آن دو، از مجرای اجتهاد پویا) قابل ردیابی است. در مکتب اجتهادی امام، فهم اجتهادی با نصوص و موضوعاتِ نظام‌وار و اجتماعی ارتباط می‌یابد. از این رو؛ نه تنها پاسخ‌گویِ مسائل زمان خود در بستر تحولات است، بلکه ظرفیت برنامه‌ریزی و طراحی زندگی سیاسی مطلوب برای آینده را نیز دارد. بدین لحاظ «پروژه‌سازی» برای «جریان سازی» آموزه‌های دینی از پتانسیل‌های مهم شیوه اجتهادی امام است چرا که روش اجتهادی حضرت امام نه تنها به «چیستی حکم الهی» می پردازد بلکه به «چرایی» (کشف اهداف قانون گذار) و « چگونگی» (کشف مکانیزم تحقق حکم الهی) نیز می پردازد که تاکنون به آن توجه درخور نشده است.

  یکی دیگر از یافته ها و نوآوری های این رساله، «امر سیاسی دو ساحتی» است که هم ریشه در روش اجتهادی دارد و هم در انسان شناسی امام خمینی دارد. به تعبیر دیگر امر سیاسی را از هر منظری(کلامی، فقهی، فلسفی، انسان شناسی و...) نگاه کنیم دو وجهی است. چرا که با توجه به مبانی و مبادی کلامی، انسان شناختی و معرفت شناختی حضرت امام می توان گفت که: روش اجتهادی امام، نصوص و  موضوعات سیاسی - فقهی را با توجه به نگاه اجتهادی جامع، از مجرای آرمان‌ها و واقعیات، حق و تکلیف، جمهوریت و اسلامیت، مشروعیت و مقبولیت، فطرت مخموره و فطرت محجوبه مورد مطالعه قرار می‌دهد. از این رو؛ تولید امر سیاسی «دووجهی» لازمه گریز ناپذیر آن است. اما این دوساحت وقتی به نظریه حکومتی امام (فقه حکومتی جامع) می‌رسد عملا ساحت واحد می‌یابد یعنی مفاهیم به ظاهر متعارض در درون حکومت ولایی ایشان به همنشینی و هم آوایی می رسند.

 

 

 


 

 

 

 



١٠:٤٥ - 1396/11/01    /    شماره : ٩٠٧٦٦    /    تعداد نمایش : ٤٠٥


نظرات بینندگان
کاربر مهمان
1396/11/05 13:13
0
0
با سلام و احترام خدمت استاد معزز جناب دکتر مقیمی عزیز این موفقیت افتخار آمیز را به شما و عموم اساتید و رئیس محترم مجتمع و مدیر، اساتید و همکاران محترم مدرسه معارف اسلامی 1 تبریک و شادباش عرض می کنیم. با آرزوی موفقیت روز افزون و درخشش بیشتر
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: